Mama i tata mają takie samo prawo do zajmowania się dzieckiem. Powinni też dzielić się rodzicielskimi obowiązkami. Dlatego, gdy są w konflikcie, sąd ustala, jak będą kontaktować się z dzieckiem.

Obowiązki rodziców rozkładają się na nich oboje po równo: muszą łożyć na utrzymanie dzieci, opiekować się nimi, dbać o ich edukację. To samo dotyczy prawa rodziców do widywania własnych dzieci. Mama i tata mają prawo do regularnych spotkań z dzieckiem, także jeśli są w separacji lub po rozwodzie.

Rodzic nie zostaje pozbawiony kontaktów z dzieckiem także wówczas, gdy sąd zawiesił lub ograniczył mu władzę rodzicielską. Nawet osoby pozbawione władzy rodzicielskiej mają prawo widywać swe dzieci (na zasadach ustalonych przez sąd opiekuńczy). Jedynie wyjątkowo sąd może zakazać rodzicowi styczności z dzieckiem.

Źródło: facet.interia.pl

Nasz prawnik wyjaśnia, jak prawo reguluje kwestie opieki nad dziećmi, gdy rodzice się rozstaną. Radzi też, w jaki sposób rodzic może ubiegać się o uregulowanie kontaktów ze swoim dzieckiem, gdy drugi rodzic mu to utrudnia.

Prawa rodziców po rozwodzie

Zdarza się - i to wcale nierzadko - że byli małżonkowie nie mogą się porozumieć, kiedy rodzic niemieszkający z dzieckiem może je widywać. Dlatego już podczas sprawy rozwodowej sąd może określić, kiedy i gdzie rodzic może spotykać się z dzieckiem. Takie postanowienie będzie obowiązywać do czasu orzeczenia rozwodu.

W wyroku rozwodowym sąd może też orzec, jak mają wyglądać kontakty rodzica z dzieckiem. Jednak rodzic, który chce, by sąd to uregulował, musi złożyć stosowny wniosek podczas rozprawy rozwodowej.

Oczywiście żądanie ustalenia kontaktów jest wtedy uzasadnione, kiedy rodzice są w tej sprawie skonfliktowani. Jeżeli sami ustalą, kiedy np. ojciec niemieszkający z dzieckiem ma prawo je widywać, to nie ma potrzeby ingerencji sądu.

Po orzeczeniu rozwodu lub separacji

Jeżeli w wyroku rozwodowym (o separacji) sąd nie określił, jak mają się odbywać kontakty rodziców z dzieckiem - a pojawią się na tym tle nieporozumienia między mamą i tatą - nic straconego! Rodzic, który nie może widywać swojej pociechy, ma prawo wystąpić o unormowanie kontaktów z dzieckiem. Wystarczy złożyć do sądu rejonowego do wydziału rodzinnego wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem. Ale uwaga! Taki wniosek może złożyć również ten rodzic, który mieszka z dzieckiem, i chce, aby drugi rodzic spotykał się regularnie z synem czy córką.

Wniosek do sądu rodzinnego

Wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem składa się do sądu rodzinnego odpowiedniego dla miejsca zamieszkania dziecka. Przy złożeniu wniosku należy uregulować opłatę sądową w wysokości 40 zł. Rodzic, który jest wnioskodawcą, musi podać adresy zamieszkania: swój i drugiego rodzica, i datę urodzenia dziecka.

We wniosku należy określić, jak mają być realizowane kontakty z dzieckiem (np. ojciec ma prawo do kontaktów z synem pod nieobecność matki w każdą pierwszą i trzecią sobotę miesiąca, w godzinach 11.00-19.00, a także w każdy drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia oraz Wielkiej Nocy między 11.00 a 19.00 i przez cały drugi miesiąc wakacji).

Wniosek trzeba uzasadnić (np. matka, która żąda, by ojciec odwiedzał syna, może napisać: "Ojciec nie kontaktuje się z synem nawet podczas świąt, choć wiele razy uzgadniałam z nim, kiedy może wziąć dziecko do siebie. Syn często pyta o ojca i chciałby go widywać. Obawiam się, że brak kontaktów z ojcem może źle wpływać na dziecko").

W obecności kuratora

Nie zawsze jednak rodzic ma prawo zabierać dziecko do siebie czy wyjeżdżać z nim na wakacje lub ferie. Może być tak, że sąd zdecyduje, by tata widywał się z dzieckiem tylko w obecności mamy. Możliwe jest również ustalenie, że podczas spotkań z dzieckiem obecny będzie kurator.

Sąd ustala takie zasady spotkań, jeżeli z jakichś powodów kontakt bez obecności osób trzecich jest niewskazany, np. istnieje podejrzenie o molestowanie seksualne dziecka. Dopóki bowiem rodzic nie otrzyma zakazu kontaktów z dzieckiem, ma prawo je widywać przynajmniej w obecności kuratora.

Katarzyna Węgorek, prawnik

Dziecko za granicą

Jeżeli dziecko przebywa np. z ojcem za granicą, to mama, która pozostała w Polsce, ma prawo je widywać. Prawo do odwiedzin dziecka gwarantuje rodzicom Konwencja Haska (DzU nr 108/1995, poz. 528). Zgodnie z art. 21 tej konwencji, rodzic może skierować wniosek w sprawie kontaktów z dzieckiem do specjalnego organu państwa, w którym dziecko przebywa (lista tych organów znajduje się w Dzienniku Ustaw nr 108/95, poz. 559). Konwencja dotyczy dzieci, które nie ukończyły 16 lat!